Tại thủ đô New Delhi của Ấn Độ, trong quần thể di tích Qutub Minar, nổi bật lên là cây cột sắt Delhi, một di sản với lịch sử lâu đời và đầy bí ẩn. Được xây dựng từ thế kỷ thứ 5, cột sắt này đã trải qua hơn 1.600 năm mà không hề bị ăn mòn dù tiếp xúc với những điều kiện thời tiết khắc nghiệt và ô nhiễm không khí gia tăng ở Ấn Độ.
Cột sắt Delhi, cao 7,2m và nặng 6 tấn, vẫn giữ nguyên được kiến trúc như khi mới được rèn. Điều đặc biệt là cột này được làm từ sắt rèn với hàm lượng phốt pho cao, một phương pháp không còn phổ biến trong thực tiễn luyện kim hiện đại. Nhà luyện kim R. Balasubramaniam, người đã nghiên cứu về cấu trúc của cột, cho biết rằng cột chứa một hàm lượng phốt pho cao đã tạo ra một lớp “misawite”, giúp bảo vệ cột khỏi các yếu tố oxy hóa gây rỉ sét.
Vào năm 1912, các nhà khoa học ở Ấn Độ và quốc tế đã tiến hành nghiên cứu nhằm tìm hiểu lý do tại sao cột sắt này không bị ăn mòn. Tuy nhiên, phải đến năm 2003, các chuyên gia tại Viện Công nghệ Ấn Độ mới giải mã được bí ẩn này. Họ đã phát hiện ra rằng cột được làm bằng sắt rèn với kỹ thuật hàn rèn độc đáo, giữ nguyên hàm lượng phốt pho cao, một yếu tố quan trọng giúp ngăn ngừa ăn mòn hiệu quả.
Cột sắt không chỉ là một kỳ quan về luyện kim mà còn có giá trị văn hóa và lịch sử to lớn. Theo truyền thuyết, cột này được coi là “chân của thần Vishnu”. Nhiều du khách đến đây thường thực hiện nghi thức ôm cột với hy vọng điều ước của họ sẽ thành sự thật, phản ánh giá trị tâm linh mà cột mang lại.
Hiện nay, ASI (Cơ quan Khảo cổ Ấn Độ) đã đặt hàng rào xung quanh cột để bảo vệ nó khỏi sự tác động của con người và yếu tố môi trường. Ngoài ra, các chuyên gia vẫn đang nghiên cứu và tìm kiếm các phương pháp mới để tiếp tục bảo tồn cột sắt này, đồng thời khám phá các kỹ thuật có thể áp dụng để phát triển vật liệu chịu đựng tốt trong điều kiện môi trường khắc nghiệt.
