Cung điện Potala, được xây dựng trên độ cao hơn 3000 mét, được mệnh danh là một trong những kỳ quan nằm ở nơi cao nhất thế giới. Nền văn minh Trung Hoa có một lịch sử lên đến 5.000 năm với nhiều nền văn hóa và công trình kiến trúc cổ được bảo tồn cho đến ngày nay. Khi nói về Trung Quốc, phần lớn mọi người sẽ nghĩ ngay đến Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh. Tuy nhiên, Trung Quốc còn có Cung Điện Potala hùng vĩ không kém phần ấn tượng.
Ít ai biết rằng Cung Điện Potala đã được xây dựng sớm hơn và được bảo tồn nguyên vẹn hơn Tử Cấm Thành. Hiện nay, công trình này đã có lịch sử hơn 1.300 năm và tọa lạc tại Tây Tạng, một phần của Trung Quốc.
Có một số tin đồn cho rằng một nửa số vàng trên thế giới nằm trong Cung Điện Potala.
Cung Điện Potala đã được xây dựng một cách công phu vào năm 637. Để kỷ niệm cuộc hôn nhân của vua Tùng Tán Cán Bố và Công chúa Văn Thành, vị vua vĩ đại này đã quyết định xây dựng một cung điện nguy nga và lộng lẫy. Mặc dù cung điện đã bị hủy hoại một phần lớn trong thời kỳ Trung cổ, nhưng đến thế kỷ XVII mới được trùng tu. Đã mất hơn 50 năm để công trình này có quy mô như ngày nay. Tên “Potala” trong tiếng Phạn có nghĩa là “đất thánh của đức Phật”.
Phong cách kiến trúc của cung điện thể hiện sự đồ sộ và tích hợp nhiều lớp, tạo nên một hình ảnh không thể nhầm lẫn. Tổng thể của Cung Điện Potala có chiều cao 117 mét, chiều dài từ Đông sang Tây là 360 mét và chiều rộng theo trục Bắc-Nam là 270 mét, bao gồm diện tích hơn 360km2 và bao gồm 13 tầng. Không dừng lại ở đó, bên trong cung điện được chia thành hơn 1000 phòng nhỏ với gần chục nghìn Phật điện. Nằm ở độ cao trung bình so với mặt nước biển là 3600 mét, Potala là cung điện xây dựng ở độ cao ấn tượng nhất trên thế giới.
Vật liệu xây dựng chủ yếu của cung điện là đất, đá và gỗ. Trong khi khoa học công nghệ chưa phát triển, tất cả các vật liệu này đã được chế tạo bằng tay và sức người. Cung điện có hơn 1.000 phòng, hơn 10.000 Phật điện và 20.000 tượng điêu khắc.
Bởi vì Cung Điện Potala là cung điện lớn nhất và cao nhất trên thế giới, nó tự hào có nhiều di tích và tác phẩm nghệ thuật độc đáo, đặc biệt là các di sản văn hóa của người Tây Tạng, Hán, và Mông Cổ. Potala được xem là một thành tựu lớn lao của nghệ thuật kiến trúc Tây Tạng.
Về câu chuyện về vàng được lưu trữ tại Cung Điện Potala, tương truyền rằng khi xây dựng công trình này, vua Tùng Tán Cán Bố đã chi ra một số tiền lớn. Ông đã yêu cầu các thợ thủ công làm ra một công trình hoành tráng và nguy nga. Việc tìm một vị trí rộng lớn để xây dựng cung điện trên núi cao hùng vĩ đã đòi hỏi một công sức khá lớn, tích hợp được đặc điểm của các ngôi chùa trên nền tảng của các cung điện truyền thống, điều này càng khó khăn hơn.
Theo ý tưởng của vua Tùng Tán Cán Bố, cung điện của Cung Điện Potala phải cao ít nhất 200 mét, có 13 tầng bên ngoài và 9 tầng bên trong. Từ mái nhà đến sàn nhà cho đến các bức tranh tường, tất cả đều phải được thiết kế lộng lẫy và đẹp mắt.
Trong “Hồ sơ về các vị vua của Tây Tạng,” có mô tả về Cung Điện Potala như sau: “Cổng của cung điện quay về hướng Nam, bên trong có hơn 900 phòng và ngoài ra còn có hơn 1.000 phòng khác.”
Sau khi Cung Điện Potala hoàn thành, các vật phẩm liên quan đến Phật giáo và nhiều báu vật quý hiếm cũng như đồ trang sức bằng vàng bạc của hoàng gia, đã được đặt bên trong. Mặc dù cảnh quan tại đây đã đủ tráng lệ, nhưng nơi chứa nhiều “báu vật” nhất lại là một ngôi chùa.
Theo lời kể của người dân địa phương, ngôi chùa này cao 14,85 mét. Để xây dựng nó, nhà vua đã bỏ ra hơn 110.000 lượng vàng cùng với hơn 15.000 viên ngọc trai, đá quý và mã não. Cũng theo một số câu chuyện truyền lại, một nửa số vàng trên thế giới khi đó nằm ở Cung Điện Potala.
Tuy nhiên, không có bằng chứng cụ thể nào chứng minh những giả thuyết này. Theo một số nhà nghiên cứu, lý do cho sự đồn đại như vậy là do công trình này được xây dựng với nhiều tâm huyết, nơi đó cũng được dát vàng nhiều nơi, và từ đó đã nảy sinh những lời đồn đại. Cùng với đó, sự tráng lệ của Cung Điện Potala không chỉ nằm ở vẻ bề ngoài mà còn có ý nghĩa lịch sử và kinh tế.
Cung Điện Potala đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1994 và nó đã trở thành một điểm đến du lịch nổi tiếng trên toàn cầu. Sau cuộc trùng tu lớn vào giai đoạn 1989-1994, cơ quan có thẩm quyền đã chính thức mở cửa để du khách tham quan. Tuy nhiên, chỉ một phần rất nhỏ bên trong công trình khổng lồ này được phép du khách khám phá, và tất cả hoạt động này đều được giám sát chặt chẽ bằng camera an ninh.
Có một điều đặc biệt về Cung Điện Potala đó là các bức tường của nó được sơn bằng sữa mỗi năm. Mỗi năm vào ngày 22 tháng 9 theo lịch Tây Tạng, các bức tường của Cung Điện Potala sẽ được sơn lại bằng một loại sơn đặc biệt.
Công thức sơn này bao gồm sữa, đường, mật ong, một số loại thảo dược và vôi trắng. Công thức sơn tường đặc biệt này đã được giữ nguyên suốt hàng thế kỷ.
