Trong bức tranh rộng lớn của thế giới và cuộc sống, tồn tại những bí ẩn khiến tâm trí ta không khỏi băn khoăn, những câu hỏi mà lời giải vẫn còn là một dấu chấm hỏi lớn. Những bí mật ấy, ta gặp gỡ, chứng kiến, nhưng khi nỗ lực tìm kiếm câu trả lời, ta lại đứng trước bức tường bất lực, không thể xuyên thủng. Chúng ta chấp nhận gọi chúng là “bí mật của lịch sử”, những điều không thể giải thích như cách mà người Ai Cập cổ đại đã xây dựng nên những Kim tự tháp vĩ đại hay nhưng kiến trúc kỳ vĩ của người Kh’mer tạo nên Angkor. Có phải chăng, những công trình đó là sản phẩm của những bàn tay từ người ngoài hành tinh?
Khi thu hẹp phạm vi vào lĩnh vực văn học nghệ thuật, và cụ thể hơn là đời sống điện ảnh Việt Nam, bí ẩn vẫn tiếp tục tồn tại và làm ta tò mò. Một ví dụ điển hình là bộ phim “Đào, phở và piano” do đạo diễn Phi Tiến Sơn thực hiện. Bộ phim này, mặc dù được nhà nước đặt hàng và không nhằm mục đích thương mại nhưng lại bất ngờ tạo nên cơn sốt vé không tưởng tại rạp Quốc gia chỉ sau một bài đánh giá trên mạng xã hội. Từ chỉ ba suất chiếu mỗi ngày, rạp phải tăng lên tới 20 suất nhưng vẫn không đủ vé để đáp ứng nhu cầu của người hâm mộ.
Hiện tượng này, làm sao có thể giải thích? Dễ dàng nhất là cho rằng bộ phim hay, nhưng liệu đó có phải là lý do chính xác nhất? Chỉ những ai đã xem phim mới có thể đánh giá mức độ hay ho của nó. Nhưng rõ ràng, phần lớn những người chen chân mua vé chưa từng xem phim, vậy họ làm sao biết được phim hay hay không?
Nếu nhìn vào phản ứng của những khán giả đã xem và giữ được sự bình tĩnh, “Đào, phở và piano” không hề vượt trội hơn so với những bộ phim xuất sắc khác của điện ảnh Việt Nam. Điều gì khiến bộ phim này tạo nên hiệu ứng mạnh mẽ đến vậy, trong khi những tác phẩm khác dù được khen ngợi nhưng lại không tạo ra được cơn sốt tương tự?
Câu hỏi này khiến tôi phải đặt tên cho hiện tượng của “Đào, phở và piano” là một trong những “bí mật” kỳ bí nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại. Một câu chuyện chưa có lời giải, một bí mật vẫn đang chờ được khám phá.
